یحیی تعمید دهنده
یحیی تعمیددهنده
یحیی تعمیددهنده به شخصیتی در کتاب مقدس اشاره دارد که در متون مسیحی به نام یوحنا تعمیددهنده یا جان باپتیست شناخته میشود.
ریشهشناسی و معنای نام
نام یحیی در ترجمههای فارسی کتاب مقدس برای اشاره به یوحنا تعمیددهنده به کار رفته است. این نام از ریشه عبری «יְהוֹחָנָן» (یِهوخانان) گرفته شده که در یونانی عهد جدید به صورت «Ἰωάννης» (یوانِس) ظاهر میشود.
جدول ریشهشناسی
زبان | ریشه | تلفظ |
---|---|---|
عبری | יְהוֹחָנָן | Yehokhanan |
یونانی | Ἰωάννης | Ioannes |
آرامی | יוֹחָנָן | Yokhanan |
نام عبری یِهوخانان از دو بخش تشکیل شده است: יְהוֹ (یهو، اشاره به نام خدا، یهوه) و חָנָן (خانان، به معنای رحم کرده است یا لطف کردن). معنای کلی این نام یهوه رحم کرده است یالطف خدا است. در فرهنگ عبری، این نام نمادی از امید به رحمت خداوند بود. در یونانی، Ἰωάννης معنای عبری را حفظ کرده است. اما واژه عربی «یحیی» (به معنای «زنده میکند» یا «حیاتبخش») از نظر معنایی با ریشه عبری همخوانی ندارد و به نظر میرسد تحت تأثیر فرهنگ عربی اسلامی در زبان اجتماعی زمان خود در ترجمههای فارسی به کار رفته است.
پیشینه تاریخی و خانوادگی
یوحنا تعمیددهنده فرزند زکریا، یک کاهن از طبقه آبِیا، و الیزابت، از نسل هارون بود لاویان فصل ۸ آیه ۲[۱]. تولد او معجزهآسا بود، زیرا الیزابت نازا و در سنین پیری بود انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۷[۲]. فرشته جبرئیل به زکریا بشارت داد که فرزندی به نام یوحنا خواهد داشت که روح و قوت ایلیا را خواهد داشت و راه را برای آمدن خداوند آماده خواهد کرد انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۱۷[۳].
یوحنا خویشاوند عیسی مسیح بود، زیرا الیزابت با مریم، مادر عیسی، نسبت خانوادگی داشت انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۳۶[۴]. او احتمالاً در منطقه یهودیه، نزدیک اورشلیم، متولد شد. زندگی او در بیابانهای یهودیه سپری شد، جایی که به تبلیغ و تعمید پرداخت.
زندگی و خدمت
یوحنا زندگی زاهدانهای داشت. او جامهای از موی شتر و کمربندی چرمین بر تن داشت و از ملخ و عسل وحشی تغذیه میکرد انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۴[۵]. این سبک زندگی نشاندهنده شباهت او به پیامبران عهد قدیم، بهویژه ایلیا، بود که یوحنا به عنوان جانشین معنوی او تلقی میشد انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۱۷[۶].
او در رود اردن مردم را تعمید میداد و آنها را به توبه و بازگشت به خدا دعوت میکرد انجیل به قلم مرقس فصل ۱ آیه ۴[۷]. خدمت او به عنوان صدایی که در بیابان فریاد میزند توصیف شده که به پیشگویی اشعیا اشاره دارد اشعیا فصل ۴۰ آیه ۳[۸]؛ انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۳[۹]. یوحنا همچنین عیسی را به عنوان بره خدا که گناه جهان را برمیدارد معرفی کرد انجیل به قلم یوحنا فصل ۱ آیه ۲۹[۱۰].
مرگ و شهادت
یوحنا به دلیل انتقاد شجاعانه از هیرودیس آنتیپاس، حاکم جلیل، به خاطر ازدواج غیرقانونی او با هیرودیا، همسر برادرش، دستگیر و زندانی شد انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۳-۴[۱۱]. هیرودیا که از یوحنا کینه به دل داشت، فرصتی یافت تا از طریق دخترش (که به احتمال زیاد سالومه بود) مرگ او را رقم بزند. در جشنی که هیرودیس برگزار کرده بود، دختر هیرودیاس رقصی انجام داد که هیرودیس را خشنود کرد. هیرودیس قول داد هرچه او بخواهد به او بدهد. به تحریک هیرودیاس، دخترش سر یوحنا را طلب کرد. هیرودیس، اگرچه از این درخواست ناراحت شد، به دلیل قسم خود و حضور مهمانان، دستور داد یوحنا را سر ببرند انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۶-۱۱[۱۲]. شاگردان یوحنا بدن او را گرفتند و دفن کردند انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۱۲[۱۳].
نقش الاهیاتی
یوحنا تعمیددهنده با اعلام پادشاهی آسمان نزدیک است انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۲[۱۴]، مردم را برای پذیرش عیسی مسیح آماده کرد. تعمید او نمادی از توبه و پاکسازی معنوی بود که راه را برای خدمت عیسی هموار کرد. عیسی خود درباره یوحنا گفت که او بزرگترین زاده از زن است، هرچند کوچکترین در پادشاهی آسمان از او بزرگتر است انجیل به قلم متی فصل ۱۱ آیه ۱۱[۱۵].
دیدگاه سنت ها
درپروتستان، تأکید بر نقش یوحنا به عنوان پیامبری است که به مسیح اشاره میکند، نه به عنوان قدیس یا مورد پرستش قرار گرفتن . اما در سنتهای کاتولیک و ارتدکس، یوحنا به عنوان قدیس تعمیددهنده گرامی داشته میشود و روزهایی مانند ۲۴ ژوئن (تولد) و ۲۹ اوت (شهادت) به او اختصاص دارد.
جایگاه فرهنگی و تاریخی
یوحنا تعمیددهنده نه تنها در مسیحیت، بلکه در برخی سنتهای دیگر نیز شناخته شده است. در مندائیسم، او به عنوان پیامبری مهم مورد احترام است و خود را شاگردان او میدانند، اگرچه نقش او با الاهیات مسیحی متفاوت است.
پانویس
- ↑ لاویان فصل ۸ آیه ۲
- ↑ انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۷
- ↑ انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۱۷
- ↑ انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۳۶
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۴
- ↑ انجیل به قلم لوقا فصل ۱ آیه ۱۷
- ↑ انجیل به قلم مرقس فصل ۱ آیه ۴
- ↑ اشعیا فصل ۴۰ آیه ۳
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۳
- ↑ انجیل به قلم یوحنا فصل ۱ آیه ۲۹
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۳-۴
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۶-۱۱
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۱۴ آیه ۱۲
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۳ آیه ۲
- ↑ انجیل به قلم متی فصل ۱۱ آیه ۱۱